Türkiye'nin resmi yeşil bina değerlendirme sistemi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilmiş, ulusal iklim ve mevzuata uygun kapsamlı sertifikasyon çerçevesi.
YES-TR (Yeşil Sertifika Sistemi), Türkiye'nin ulusal yeşil bina ve yerleşme değerlendirme sistemidir
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilmiş ve yürütülen ulusal sertifikasyon sistemidir.
Binaların ve yerleşmelerin çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik performanslarını bütüncül bir çerçevede değerlendirmek.
Türkiye'nin iklim bölgeleri, mevzuat, yapı tipolojileri ve yerel uygulama koşullarını dikkate alan özgün bir sistemdir.
YES-TR, yalnızca enerji verimliliğine odaklanan dar bir yaklaşım yerine; bütünleşik tasarım, iç ortam kalitesi, yapı malzemeleri ve yaşam döngüsü, su ve atık yönetimi, enerji performansı ve inovasyon gibi çok sayıda kriter setini aynı anda ele alan çok boyutlu bir yapı sunar. Proje yaşam döngüsünün tamamını kapsayan stratejik bir sürdürülebilirlik aracıdır.
YES-TR sistemi, yapıların sürdürülebilirlik performansını altı temel modül üzerinden değerlendirir
YES-TR'nin en önemli özelliklerinden biri, BEP-TR tabanlı enerji performans değerlendirmesini esas almasıdır. Böylece, enerji kimlik belgesi süreçleriyle entegrasyon sağlanmakta, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonları ulusal metodolojiye uygun biçimde değerlendirilmektedir.
Şeffaf, izlenebilir ve mevzuatla uyumlu 4 aşamalı süreç
Bu aşama, projenin yeşil bina hedeflerine ulaşması için atılan ilk ve en kritik adımdır. Bina veya yerleşme sahibi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından eğitim verilerek yetkilendirilmiş bir Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) ile yasal bir sözleşme imzalar. YESU, projenin tasarım aşamasından sertifika alımına kadar olan süreçte danışmanlık yapar ve kılavuzda belirtilen çevresel performans hedeflerinin projeye entegre edilmesini sağlar. Sürecin en başından itibaren yetkili bir uzmanla çalışılması, projenin doğru planlanmasını sağlayarak zaman ve maliyet kayıplarının önüne geçer.
Sözleşme sonrasında süreç, ulusal veritabanları (e-Devlet, Tapu ve Kadastro, Adres Kayıt Sistemi vb.) ile entegre çalışan YeS-TR (Ulusal Yeşil Sertifika Bilgi Sistemi) üzerinden dijital ortamda başlatılır. YESU; binanın mimari projelerini, enerji modellerini, malzeme faturalarını ve diğer tüm kanıt belgelerini ulusal değerlendirme kılavuzundaki kriterlere uygun olarak derler ve sisteme yükler. Tüm bilgi ve belgelerin tek bir merkezi yazılıma yüklenmesi, sürecin tamamen şeffaf, güvenli ve izlenebilir olmasını garanti eder.
Hazırlanan kapsamlı başvuru dosyası, sistem üzerinden doğrudan değerlendirme kuruluşu olarak yetkilendirilen Türkiye Çevre Ajansı'na iletilir. Ajans bünyesinde görev yapan bağımsız Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanları (YESDU), projeyi 6 ana modüle (Bütünleşik Tasarım, İç Ortam Kalitesi, Malzeme, Enerji, Su ve İnovasyon) göre titizlikle inceler ve puanlar. İncelemenin Bakanlık denetimindeki bağımsız bir kamu ajansı tarafından yapılması, sertifikanın objektifliğini ve ulusal güvenilirliğini en üst düzeye çıkarır.
Teknik inceleme sonucunda elde edilen ağırlıklı toplam puana göre binanız; Geçer (32–39), İyi (40–54), Çok İyi (55–74) veya Ulusal Üstünlük (75+) seviyelerinden biriyle derecelendirilir. Başarılı bulunan projelerin sertifikaları Bakanlık sisteminde onaylanarak dijital olarak üretilir. Üretilen bu yeşil sertifika, binanın kullanım ömrü boyunca geçerliliğini korur.
YES-TR sistemi 4 sertifika seviyesine sahiptir. Modül bazlı asgari kredi şartları bina tipine göre farklılaşır.
Sertifika alabilmek için giriş seviyesidir. Toplamda en az 32 ağırlıklı kredi toplanması gerekir. Geriye kalan 14 kredi, projenin güçlü olduğu istenilen herhangi bir kriterden tamamlanabilir.
Bu seviyede asgari beklentiler biraz daha yükselir. Toplam puanı 40'a veya üzerine tamamlamak için kalan 14 kredi serbestçe diğer kriterlerden toplanabilir.
Binanın yeşil standartlarda yüksek performans gösterdiğinin kanıtıdır. Bu zorunlu barajlar aşıldıktan sonra geriye kalan 18 kredi istenilen alanlardan sağlanabilir.
YES-TR sistemindeki en üst düzey sertifikadır. Hiçbir alanı eksik bırakmaması beklenir. Temel modüllerden 10'ar puanlık üstünlük barajı geçildikten sonra kalan 25 kredi projenin özelliklerine göre toplanır.
Her iki bina tipinde de sertifika alabilmek için öncelikle tüm zorunlu kriterler karşılanmalıdır.
Türkiye'de yürürlükte olan imar, enerji ve çevre mevzuatıyla doğrudan entegre çalışır. Ruhsat süreçleri ve denetim mekanizmalarıyla paralel yürütme imkanı.
Türkiye'nin karbon azaltım hedefleri, iklim değişikliği ile mücadele stratejileri ve ulusal sürdürülebilirlik politikalarıyla uyumlu tasarım.
Uluslararası sertifikasyon sistemlerine kıyasla yerel uygulama maliyetleri, danışmanlık yapısı ve teknik dokümantasyon açısından daha erişilebilir.
Enerji tüketiminde ortalama %30, karbon emisyonlarında %30-35 ve su kullanımında %30-50 oranlarında tasarruf potansiyeli.
2026 sonrası belirli büyüklükteki yeni kamu binalarında YES-TR sertifikası zorunlu hale gelmesi yönünde düzenlemeler bulunmaktadır.
Kamu yapılarında YES-TR uygulamaları, özel sektöre örnek teşkil eden iyi uygulama örneklerinin oluşturulmasına katkı sağlar.
YES-TR sertifikasyon sürecinde profesyonel danışmanlık, enerji modellemesi ve değerlendirme hizmetleri için bizimle iletişime geçin.